کد خبر: ۳۵۱۷۵۱۴

تاریخ: ۰۴ مرداد ۱۳۹۵ - ۰۹:۲۳

پای تفسير قرآن آيت‌الله شفيعی/11

خداوند معتمد و پشتوانه تمام عالم و آدم است

گروه فعالیت‌های قرآنی: آيت​الله شفيعی در بيان معنای كلمه «صمد» اظها كرد: خداوند اصلاً و ابداً نیاز به تکیه‌گاه ندارد، صمد است یعنی معتمد تمام عالم و آدم است؛ «صمد» به معنی پشتوانه محکم است؛ خداوند مورد اعتماد همه و پشتوانه همه عالم و آدم و اولین و آخرین است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، آیت‌الله سيد عل‍ی شفیعی، نماينده مردم خوزستان در مجلس خبرگان رهبری در جلسه يازدهم سومين دوره تفسير قرآن كه شامگاه گذشته سوم مردادماه تشكيل شد در ادامه تفسیر سوره توحید گفت: در جلسه گذشته گفته شد این سوره به اجماع تمام مسلمین(شیعه و سنی) دارای 4 آیه است؛ تنها یک تفاوت در این میان موجود است و آن اینکه ما در هر سوره‌ای عبارت «بسم‌الله الرحمن الرحیم» را یک آیه و خواندن آن را واجب می‌دانیم اما اهل سنت این عبارت را جزء سوره به شمار نمی‌آورند.

خداوند در قرآن با مسلمانان مستقيم سخن می‌گويد

وی با اشاره به آیه «قل هوالله احد» گفت: خداوند متعال در قرآن كريم با یهود و نصارا مستقیما سخن نمی‌گوید و اگر مطلبی وجود دارد به پیامبر(ص) می‌فرماید که به آنها بگوید؛ اما با مسلمین و مؤمنین مستقیماً سخن می‌گوید و این دلیل اهمیت اسلام و ایمان است.

آيت​الله شفيعی ادامه داد: شأن خداوند اجل از آن است که با کافر مستقیماً سخن بگوید و قدر و مقام کافر پست‌تر و رذل‌تر از آن است که مخاطب خداوند قرار گیرد؛ ولی انسان مؤمن مورد خطاب مستقیم خداوند است؛ چنانكه در آيه «یا ایهاالذین آمنوا کتب علیکم الصیام» می​بينيم. یعنی مؤمن آنچنان نزد خداوند محترم است که خداوند حتی با وساطت پیامبر(ص) با او صحبت نمی‌کند بلکه مستقیماً با او سخن می‌گوید.

مؤلف كتاب بيان و تبيان در علوم قرآنی افزود: در اینجا چون سؤال‌کنندگان یهود بودند که از پیامبر(ص) درخواست کردند که نسب و صفت خدا را بیان کند، خداوند به كفار پاسخ می‌دهد و از اين رو آيه با «قل» آغاز می‌شود؛ ای پیغمبر به آنها بگو: «هوالله احد» خداوند احد است.

خدا را باید با اوصافی توصیف کرد که خود او به ما یاد می​دهد

وی در توضیح کلمه «احد» گفت: صفت «واحد» یعنی یک نفر؛ اما صفت «احد» به معنای هیچ کس است. اینجا در مقام اثبات وحدانیت خدا هستیم؛ خداوند در این سوره می‌فرماید خداوند احد است و در ذات و صفات با اوصاف عادی شما قابل ستایش نيست و خدا را باید با اوصافی توصیف کرد که خود او به ما یاد می​دهد.

آيت​الله شفيعی گفت: کلمه «الله» نيز چنانكه پيش از اين نيز بيان شد اسم خاص برای ذات واجب الوجودی که مستجمع تمام صفات کمالیه و جمالیه است. در زبان عربی جامع‌ترین کلمات برای خدا کلمه «الله» است. علامه طباطبایی می‌فرماید: در هر زبانی اسم خاصی برای خداوند وجود دارد. در زبان عربی کلمه «الله» جامع‌ترین کلمات و عظیم‌ترین اوصاف برای خداوند است.

اين عالم دينی اظهار كرد: آيه در ادامه می‌فرماید: «هوالله احد» خداوند احد است؛ یعنی هیچ کس در کنار خداوند وجود ندارد و خداوند برای هیچ کس نیست؛ بلکه خداوند کسی است که تکیه‌گاه همه است؛ به طور مثال تکیه‌گاه فرزند، پد و مادر است، تکیه‌گاه پدر و مادر در پیری نيز فرزندشان است، تکیه‌گاه زن، شوهر اوست و تکیه‌گاه شوهر در پیری و بيماری و ضعف جسمانی همسرش است؛ اما خداوند اصلاً و ابداً نیاز به تکیه‌گاه ندارد، صمد است یعنی معتمد تمام عالم و آدم است.

به گفته وی کلمه «صمد» به معنی پشتوانه محکم است؛ خداوند مورد اعتماد همه است، هیچ کس پشتوانه او نیست؛ بلکه اوست كه پشتوانه همه عالم و آدم و اولین و آخرین است.