کد خبر: ۴۰۷۱۰۶۸

تاریخ: ۲۵ تير ۱۴۰۱ - ۱۱:۱۷

نکات تفسیری و سبک زندگی قرآن / ۴۰

بیان ویژگی‌‌های اساسى زمام‏دار در سوره بقره

قرآن کریم در سوره بقره در بيان علت گزينش طالوت براى فرمانروايى به حكمت آن تصريح كرده كه او هم از دانش برخوردار و هم فردى نيرومند است، که اين دو در اداره امور و فرمانروايى كافیست.

دوره مجازی آموزش سبک زندگی و تفسیر قرآن کریم، به همت حجت‌الاسلام‌ والمسلمین عبدالامیر سلطانی به بیان نکات تفسیری و سبک زندگی آیات قرآن به ترتیب صفحات قرآن می‌پردازد. آنچه در ادامه می‌خوانید نکات سبک زندگی و تفسیری صفحه چهلم قرآن کریم است:

وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طالُوتَ مَلِكاً قالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنا وَ نَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَ لَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمالِ قالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ وَ اللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ (سوره بقره، 247)

سبک زندگی قرآنی

سران بنى‌‏اسرائيل چون‏ دريافتند كه‏ طالوت‏ فرمانرواى آنها شده است، اعتراض كردند كه اولًا ما خود براى فرمانروايى از طالوت سزاوارتريم، و ثانياً او مال فراوانى ندارد. سران بنى‌‏اسرائيل دليلى بر شايستگى خود نياوردند، زيرا دليل آن روشن بود و آن چيزى جز اين نبود كه آنان از تبارى بودند كه پادشاهان بنى‏‌اسرائيل از ميان آنان برگزيده مى‏‌شدند، و طالوت از آن دودمان نبود.

در روايتى كه از امام باقر (ع) نقل شده آمده است كه: نبوت به خاندان «لاوى» و سلطنت به خاندان «يوسف» (ع) اختصاص داشت، و طالوت از تبار «ابْن‏يامين» برادرِ پدر و مادرى يوسف (ع) بود. تفسير قمى، (ج 1، ص 81).

سران بنى‌‏اسرائيل با اين‏كه پيامبرشان حضرت اشموئيل‏ تصريح كرده بود كه طالوت برگزيده خداست، اعتراض كردند، زيرا آنان بر اين باور بودند كه خداوند پس از آن‏كه چيزى را مقرر كرد ديگر نمى‌‏تواند آن را دگرگون سازد، و چون خود مقرر كرده است كه فرمانروايى در دودمان يوسف باشد، از غير آن دودمان كسى را برنخواهد گزيد. قرآن اين عقيده را از قول آنان چنين حكايت مى‏‌كند: «و قالت اليهود يد اللّه مغلولة غلت أيديهم» و يهوديان گفتند: دست خدا بسته است. دست‏هاى خودشان بسته باد(مائده، 64). به همين جهت سران بنى‌‏اسرائيل در صحت سخن پيامبرشان ترديد كردند و از او نشانه‌‏اى بر درستى سخنش درخواست کردند و آن پيامبر آمدن «تابوت» را كه در آيه بعد آمده است نشانه درستى سخن خود دانست.

«و اللّه يؤتى ملكه من يشاء» این جمله بيانگر اين نكته است كه بخشش‏‌هاى الهى را چيزى جز اراده او رقم نمى‌‏زند؛ از اين رو به هر كه بخواهد عطا مى‌‏كند و از هر كه بخواهد باز مى‌‏ستاند. با اين حال، آنچه مى‏‌كند، خالى از حكمت و مصلحت نيست، لذا در بيان علت گزينش طالوت براى فرمانروايى، به حكمت آن تصريح كرده كه او هم از دانش برخوردار است و هم فردى نيرومند است، و اين دو در اداره امور و فرمانروايى كافى است.

همچنين در پايان آيه پس از آن‏كه خود را به «واسع» وصف كرد، وصف «عليم» را نيز به دنبال آن آورد تا به اين نكته اشاره كند كه هر چه مى‌‏كند و هر چه مى‌‏بخشد، از روى علم و آگاهى است و به كسانى كه درخور بخشش‏‌اند آگاه است. پس نبايد تصور شود كه چون هستى و شؤون آن از آنِ خداست، هر كارى كه بخواهد هرچند گزاف و از مصلحت و حكمت تهى باشد انجام مى‌‏دهد، اين سخنى است كه دليل عقلى و نقلى آن را مردود مى‌‏شمرد.(1)

منابع:

1. سيدمحمدرضا صفوى، ترجمه قرآن براساس الميزان همراه با خلاصه تفسير الميزان، ص41.