کد خبر: ۴۰۷۶۹۵۴

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۴۰۱ - ۰۷:۵۱

نکات تفسیری و سبک زندگی قرآن / 45

انفاقی که خدا می‌پسندد

آیه 265 سوره بقره درباره انفاقی سخن می‌گوید که مورد رضایت و پسند خدا است؛ این آیه توصیف حال گروهی است که نخست براى خاطر خدا انفاق مى‌‏كنند و سپس زمام نفس را در دست مى‏‌گيرند و نمى‌‏گذارند آن نيت پاك و مؤثرشان دستخوش ناپاكى‏‌ها شده و از تاثير ساقط شود.

دوره مجازی آموزش سبک زندگی و تفسیر قرآن کریم، به همت حجت‌الاسلام‌ والمسلمین عبدالامیر سلطانی به بیان نکات تفسیری و سبک زندگی آیات قرآن به ترتیب صفحات قرآن می‌پردازد. آنچه در ادامه می‌خوانید نکات سبک زندگی و تفسیری صفحه چهل و پنجم قرآن کریم است:

«وَ مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (سوره بقره، 265)

انگيزه‌‏هاى انفاق صحيح و الهى‏

كلمه «ابتغاء مرضات» به معناى طلب رضايت است، كه برگشتش به تعبير «اراده وجه اللَّه» است، براى اينكه وجه هر چيزى عبارت است از جهت و سمتى كه روبروى تو است، و وجه خداى تعالى نسبت به بنده‌‏اى كه دستوراتى به وى مى‌‏دهد، و چيزهايى از او مى‌‏خواهد عبارت از رضايت او از عمل وى، و خشنوديش از امتثال او است.

و اما معناى «وَ تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ» خداى سبحان انفاق در راه خدا را به طور مطلق مدح كرد، (و فرمود: به دانه‌‏اى مى‌‏ماند كه چنين و چنان شود) سپس بنايش بر اين شد كه دو قسم انفاق را كه نمى‏‌پسندد و ثوابى بر آن مترتب نمى‏‌شود استثنا كند، يكى انفاق ريايى كه از همان اول باطل است و يكى هم انفاقى كه بعد از انجام آن، به وسيله منت و اذيت اجرش باطل شود.

بطلان اين دو قسم انفاق به خاطر همين است كه براى خدا و در طلب رضاى او انجام نشده و يا اگر شده نفس نتوانسته نيت خود را محكم نگه دارد، در اين آيه مى‌‏خواهد حال عده خاصى از انفاق‏‌گران را بيان كند كه در حقيقت طائفه سوم هستند و اينان كسانى هستند كه نخست براى خاطر خدا انفاق مى‌‏كنند و سپس زمام نفس را در دست مى‏‌گيرند و نمى‌‏گذارند آن نيت پاك و مؤثرشان دستخوش ناپاكى‏‌ها شده و از تاثير ساقط شود و منت و اذيت، آن را تباه سازد.

پس روشن شد كه مراد از «ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ» اين است كه انفاق‌‏گر منظورش و قصدش خودنمايى و يا هر قصدى ديگر (كه نيت را غير خالص مى‌‏كند) نبوده باشد، و منظور از «تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ» اين است كه آدمى زمام نفس را در دست داشته باشد، تا بتواند نيت خالصى را كه داشته نگه بدارد.

منبع:

ترجمه تفسير الميزان، ج‏2، ص: 600