کد خبر: ۴۳۱۸۲۸۰

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۴۰۴ - ۱۰:۲۹

یادداشت

کتاب‌شناسی آیت‌الله العظمی سیدعلی بهبهانی

به‌مناسبت سالروز ارتحال آیت‌الله العظمی بهبهانی، حجت‌الاسلام والمسلمین امرالله شجاعی‌راد در یادداشتی به معرفی كتاب‌های مستقل و مقالات نوشته شده پیرامون این فقیه عالی‌قدر پرداخت تا راه برای محققين در شناخت زوایای زندگی و افکار بلند ایشان بیشتر آشکار شود.

به‌مناسبت سالروز ارتحال آیت‌الله العظمی میرسید علی بهبهانی، حجت‌الاسلام والمسلمین امرالله شجاعی‌راد، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه در یادداشتی اختصاصی به ایکنای خوزستان، كتاب‌های مستقل و مقالات نوشته شده پیرامون این فقیه عالی‌قدر را معرفی کرد. متن یادداشت را در ادامه  می‌خوانید:

یکی از شخصیت‌ها و فقهای فرزانه مطرح در سپهر علمی و سیاسی و اخلاقی و تربیتی در یک صد سال اخیر، حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی بهبهانی است. ایشان بی‌گمان از مراجع بزرگ دینی عصر حاضر و از دانشمندان طراز اول شیعه به‌شمار می‌روند که در علوم مختلف سرآمد روزگار و صاحب نظر، بودند.

نام ايشان در کتاب‌های تراجم عمومی و علمی و سیاسی و فقهی و تاریخی ... در صفحات بی‌شماری نقش بسته است و نیز ده‌ها اثر مکتوب و مقاله و گفتار پراکنده به منظور بررسی افكار بلند این شخصیت فرزانه به رشته تحریر درآمده است.

به منظور معرفی همه جانبه و دقیق زندگی پرفراز و نشيب ايشان بر آن شديم كتاب‌های مستقل و مقالات نوشته شده پیرامون این فقیه فرزانه را رصد کرده تا راه برای محققين در شناخت زوایای زندگی و افکار بلند ایشان بیشتر آشکار شود.

در اینجا نیکو است که از زحمات مرحوم استاد علی دوانی تقدیر شود که نخستین بار شرحی از حالات آيت‌الله بهبهانی در مقدمه ترجمه کتاب «مصباح الهدایة» وی نگاشت سپس کتابی جداگانه به این موضوع اختصاص داد که در سالگرد آن مرحوم به چاپ رسید و به خوبی این شخصیت بزرگ را به جامعه فرهنگی کشور معرفی کردند.

همچنین ایشان در دو کتاب «نقد عمر» و «مفاخر اسلام» به بررسی زندگانی ایشان پرداخته‌اند و همچنین از مرحوم  سید مصلح‌الدین مهدوی که کتاب «ارمغان اصفهان» را به‌مناسبت چهلمین روز درگذشت ایشان فراهم آورد که از جهت حضور و تأثیرآیت الله بهبهانی در حوزه اصفهان در خور توجه است.

و همچنین از خبرگزاری قرآنی ایکنا خوزستان که بیشترین تعداد مقاله را در معرفی این شخصیت گرانقدر ارائه داده‌اند، کمال تشکر را داشته باشم. شکر الله مساعیهم الجمیلة.

تک نگاری‌های مستقل

قابل توجه است که تاکنون کتاب‌هایی به شکل تک‌نگاری درباره زندگی‌نامه آیت‌الله العظمی بهبهانی نوشته شده است که به قرار ذیل هستند:

1.«ارمغان اصفهان» شرح حال علامه آیت‌الله بهبهانی، سید مصلح‌الدین مهدوی، قم، ناجی جزائری، 1394ش.

2- «شرح حال، افکار و آثار آیت‌الله بهبهانی»، علی دوانی، تهران، مرکز فرهنگی نشر قبله، 1378ش.

3- «گذری بر زندگانی استاد علامه محقق آیت‌الله العظمی حاج سیدعلی موسوی بهبهانی»، سیدعلی شفیعی، اهواز، نشر ناجی جزائری، 1393ش.

4- «آیت‌الله العظمی میر سیدعلی موسوی بهبهانی به روایت اسناد ساواک»، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1394ش.

5- «گذری کوتاه بر زندگی‌نامه آیت‌الله العظمی بهبهانی»، عبدالرضا پورمطلوب، مقدمه: علیرضا عظیمی‌فر، 1401ش.

مقالات فارسی

مقالات پیرامون علامه میر سیدعلی بهبهانی، براساس تاریخ انتشار به شرح ذیل است:

1- «نجوم امت؛ آیت‌الله العظمی حاج سیدعلی موسوی بهبهانی» ناصر باقری بیدهندی. این مقاله در مجله نور علم ، دوره چهارم، 1368، شماره سوم، شماره 32، ص 41 – 60، منتشر شد.

2- «اسوه شهامت، سیدعلی موسوی بهبهانی» مصطفی محمدی اهوازی. این مقاله در کتاب «گلشن ابرار» منتشر شده است. «گلشن ابرار» جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، 1379ش، ج3، ص 376 – 378.

3- «گفتاری درباره آیت‌الله بهبهانی و کتاب مصباح الهدایه» دکتر ماندنی مواساتیان. این مقاله در فصلنامه تخصصی مطالعات قرآن و حدیث، دوره 4، شماره 15، 1386، ص 117 – 126 منتشر شد.

4- «بازجویی از مرجع تقلید 90 ساله به دلیل اعلام انزجار از اسرائیل» احمدرضا صدری. این مقاله در روزنامه جوان در تاریخ 27 / 4/ 1395، منتشر شد.

5- «مصباح الهدایه آیت‌الله بهبهانی؛ مرجعی در تفسیر آیات ولایت» دکتر عبدالحسین طالعی. این مقاله در خبرگزاری قرآنی ایکنا خوزستان در تاریخ 2 /6/ 1398، منتشر شده است.

6-  «ابداع خاص آیت‌الله بهبهانی در دفاع از امامت امیرمؤمنان(ع)» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 12/5/ 1399، منتشر گردید.

7- «علامه بهبهانی و حدیث غدیر» امرالله شجاعی راد. این مقاله در خبرگزاری قرآنی ایکنا خوزستان در تاریخ 7 / 5 /1400، منتشر شد.

8- «آیه مباهله از نگاه علامه بهبهانی» امرالله شجاعی راد. این مقاله در خبرگزاری قرآنی ایکنا خوزستان در تاریخ 13/ 5/ 1400، منتشر گردید.

9- «امیرالمؤمنین(ع) در قرآن؛ در پرتو کتاب مصباح الهدایه علامه بهبهانی» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 26/ 11/ 1400، منتشر شد.

10- «سیدالعلماء و هجرت‌های علمی که سبب خیر کثیر شد» این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 30/ 8/ 1400منتشر شد.

11- «اعلامیه آیت‌الله العظمی بهبهانی بر علیه رژیم اشغالگر قدس» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 8/ 2 /1401 منتشر شد.

12- «حمایت آیت الله العظمی میر سید علی بهبهانی از امام خمینی(ره) در پانزده خرداد» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 3/13 /1401 منتشر شد.

13- «20 نکته اخلاقی و تربیتی در سیره آیت‌الله بهبهانی» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 1 /9 /1401منتشر گردید.

14- «آیت‌الله بهبهانی از نگاه اندیشمندان و محققان» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 1/ 9 /1402 منتشر شد.

15- «مبانی قرآنی آیت‌الله بهبهانی در محکومیت رژیم صهیونیستی» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 17 /1 / 1403 منتشر گردید.

16- «مصباح‌الهدایه؛ اثر ماندگار آیت‌الله بهبهانی» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 30/ 4/ 1403 منتشر شد.

17- «اندیشه‌های قرآنی و تفسیری آیت‌الله بهبهانی» امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 30/ 8/ 1403 منتشر شد.

18- «حضرت فاطمه زهرا(س) در آثار آیت‌الله بهبهانی»، امرالله شجاعی‌راد. این مقاله در خبرگزاری ایکنا خوزستان در تاریخ 16/ 9/ 1403 منتشر گردید.

19- «مبانی ادبی اصولی آیت‌الله بهبهانی در کتاب اشتقاق» استاد مهدی انشائی. استاد مهدی انشائی در تحقیقی جامع به مبانی ادبی اصولی ایشان در باب کتاب اشتقاق پرداخته که ابتدا این تحقیق در مقاله‌ای در سه شماره مجله حوزه اصفهان(شماره 7 و 8 و 10) به چاپ رسید و سپس به شکل کتابی مستقل با نام «مبانی ادبی - اصولی آیت الله بهبهانی در کتاب الاشتقاق» در سال 1401 ق، توسط انتشارات صبح امید دانش، در 280 ص به زیور طبع آراسته شد.

مقالات عربی

20- «قبس من ترجمة آیة الله العظمی البهبهانی الرامهرمزی» آیت‌الله سیدعلی شفیعی، ضمن کتاب «بدائع الاصول»، ص 233 -244 .

21- «مقدمه مصباح الهدایه» آیت‌الله رضا استادی، اهواز، مدرسه دارالعلم، 1418 ق.

22- «مقدمه مصباح الهدایه» العلامه السیدمرتضی الحکمی، چاپ شده در قاهره، مطبوعات النجاح، 1396 ق.

23- «آراء المحقق آیة الله السید علی البهبهانی الفلسفیة» آیة الله الشیخ ماجد الکاظمی.

24- «شخصیة المحقق آیة الله السید علی البهبهانی الاصولیة» آیة الله الشیخ ماجد الکاظمی.

25- «مختار المحقّق السيّد البهبهاني قدّس سرّه‏ فی تقسیم الامر بالتعبدی والتوصلی» آیت‌الله السید محمد علی الموسوی الجزائری در کتاب «تحرير الأصول» ص 383 - 384 - قم، چاپ: اول، 1430 ق.